موزاییک یونجه

نام فارسى بیماری : موزاییك یونجه

نام انگلیسی بیماری : Alfalfa mosaic

نام علمى بیماری : Alfalfa musaic virus (AMV)

وضعیت تاكسونومیکى : Bromoviridae:Alfamovirus

معرفی بیماری : معرفی: ویروس موزاییک یونجه (AMV)، که با نام‌های ویروس موزاییک لوسرن یا ویروس کالیکوی سیب‌زمینی نیز شناخته می‌شود، یک بیمارگر گیاهی با پراکنش جهانی است که می‌تواند باعث نکروز و موزاییک زرد در طیف وسیعی از گونه‌های گیاهی، از جمله محصولات مهم تجاری شود. این ویروس تنها آلفاموویروس خانواده Bromoviridae است. در سال ۱۹۳۱، وایمر اولین کسی بود که AMV را در یونجه گزارش کرد. انتقال ویروس عمدتاً توسط برخی شته‌ها، بذر یا گرده به بذر صورت می‌گیرد. ویروس‌شناسی: ساختار: ویروس دارای کپسید (پروتئین پوششی) اما بدون پوشش است. تقارن بیست وجهی کپسید از گرد تا کشیده متغیر است. طول ذره ویروسی حدود ۳۰-۵۷ نانومتر است. AMV یک ویروس چند بخشی است و از چهار ذره (سه میله‌ای و یک کروی) با قطر ۱۸ نانومتر تشکیل شده است. ژنوم: ماده ژنتیکی AMV شامل سه RNA خطی مثبت (RNA 1, 2, 3) و یک RNA زیرژنومی (RNA 4) است که از رونویسی رشته منفی RNA 3 حاصل می‌شود. RNA 1 و 2 پروتئین‌های لازم برای همانندسازی را کد می‌کنند. RNA 3 برای سنتز پروتئین مسئول حرکت سلول به سلول لازم است. RNA 4 کپسید را کد می‌کند. چرخه تکثیر: چرخه AMV شامل پنج مرحله است: ۱. ورود به سلول و باز شدن ذرات ۲. تعامل پروتئین پوششی و ترجمه RNA ۳. هدف‌گیری RNA به تونوپلاست ۴. سنتز RNA های رشته منفی ۵. سنتز RNA های رشته مثبت و پروتئین‌های ویروسی و مونتاژ ویریون‌ها بیماری‌شناسی: AMV بیش از ۶۰۰ گونه گیاهی در ۷۰ خانواده را آلوده می‌کند. علائم متنوع است و شامل پژمردگی، لکه‌های سفید، بدشکلی، کوتولگی، حلقه‌های موضعی، موزاییک و نکروز می‌شود که بسته به سویه ویروس، رقم میزبان، مرحله رشد در زمان آلودگی و شرایط محیطی متفاوت است. انتقال و اهمیت اقتصادی: ناقلین شامل حشرات راسته Hemiptera و خانواده Aphididae هستند. ویروس همچنین از طریق بذر، گرده، تلقیح مکانیکی شیره گیاهی و گیاه انگلی سس قابل انتقال است. دامنه میزبانی وسیع شامل محصولات غذایی و علوفه‌ای است و خسارات مهم اقتصادی ایجاد می‌کند.

روش های مدیریت : حشره‌کش‌ها علیه شته‌ها برای کنترل AMV موثر نیستند. توصیه‌ها شامل کاشت بذر سالم، مدیریت علف‌های هرز و اجتناب از کشت محصولات مجاور مراتع آلوده است. تحقیقاتی روی ایجاد گیاهان تراریخته مقاوم به AMV انجام شده است.